'Tarantella’
Rituele Healingsdans uit Europa
foto: Alessandra Belloni
Ik herinner me nog mijn eerste ontmoeting met Alessandra Belloni, mijn lerares in het tarantella ritueel. Tijdens de voorstellingsronde vertelde ik over mijn Two Spirit achtergrond, mijn leven als genderdivers persoon. Ontroerd en aangedaan door mijn verhaal vertelde ze ons dat in het oude Griekenland (inclusief Zuid-Italië) alsook het Midden oosten, transgendermensen de priester(essen) waren van de Grote Moeder Godin Cybelle (Rhea). Ze vond het absoluut niet vreemd dat ik aanwezig was, als zijnde gezonden door dezelfde archetypische krachten die deze voorouders eerden.
De dansrituelen en drumsessies brachten me terug in contact met iets oud en toch heel herkenbaar namelijk 'extase' in al haar vormen. Ik heb gedanst, gedrumd, gehuild, gelachen, gedeeld, ... ik voelde me omringd door mensen die allen aanwezig waren met eenzelfde doel: het her-inneren van onze zijnskwaliteiten en het bevrijden van al die intrusies die in de weg staan.
De Mythische beet van de spin
De Tarantella is een Traditionele Europese rituele dans uit Zuid-Italië met wortels in het oude Griekenland en het Midden-Oosten. Pizzica Tarantella verwijst naar de beet van de mythische spin waarna de persoon een tarantismo genoemd wordt, degene die lijdt aan het vergif van de spinnebeet. Dit staat metaforisch voor een kwetsuur opgelopen tijdens het leven, gaande van liefdespijnen tot geïnternaliseerde patronen en verdringing. Uitingsvormen hiervan zijn symptomen als verwarring, innerlijke leegte, vervreemding, hysterie, depressie, angsten, neurosen, psychosen, dissociatie, ...
Traditioneel waren het meestal vrouwen en outsiders van de gemeenschap die het slachtoffer werden door onbeantwoorde liefde, onderdrukkende rolpatronen, een beperkende omgeving, sociale druk, ... De enige uitweg die soelaas bood was het Tarantella ritueel waarin ze bevrijding vonden. Dit ritueel werd toegestaan aangezien het binnen een Christelijke context plaatsvond.
Vanuit sjamaans standpunt bekeken is het vergif van de spinnebeet een intrusie of negatieve kracht die van buitenuit binnendringt en ervoor zorgt dat je ziele-essentie een stap achteruit zet of zich minder kan uitdrukken in je leven.
De Tarantella healingsdans is een extractie-dans om je te bevrijden van negatieve intrusies.
De specifieke muziek, gezangen en instrumenten die hiervoor gebruikt worden hebben een rijke traditie.
Zo is de tamboerijn een typisch ritueel instrument die we zowel tegenkomen in het Midden-Oosten als in Europa. De tamboerijn fungeert tegelijk als ratel en drum, ze creëert een ophitsend ritme dat zowel trancebevorderend werkt als uitdrijvend.
De traditie van de tarantella gaat hand in hand met drummen en dansen. Het waren in oorsprong voornamelijk vrouwen en genderdiverse mensen die deelnamen aan dit ritueel. In Italië bespelen tegenwoordig meestal mannen de tamboerijn omwille van de nodige spierkracht die ervoor vereist is. In de oude tijden werkten vrouwen hard op het veld met als gevolg voldoende kracht en uithoudingsvermogen.
Archetypische Krachten
Het Zuiden van Italië maakte in de oudheid deel uit van Griekenland, na de Romanisering bleven oude riten en gebruiken gehandhaafd tot in het heden. Zo is de Zwarte Madonna een belichaming van de oermoeder Cybele/Rhea, Demeter/kore/Persephones, Arachne/Athena, ... Santo Paulo, die als heilige een belangrijke plek heeft in het ritueel is de verchristelijkte vorm van de God Dionysos.
Het Tarantella ritueel is een rechtstreekse overblijfsel van de mysterie riten rond Dionysos en Cybele waarin Extase een belangrijke rol speelt. Dionysos is de sjamaanse Godheid bij uitstek, hij voert je mee naar de benedenwereld om gelouterd te worden net zoals de beer- of panterspirit je kan verslinden en terug in elkaar kan steken (dismemberment). Daarnaast is Dionysos de brug tussen boven en beneden, hij verbindt alle zogenaamde tegenstellingen met elkaar, brengt licht en duister in evenwicht. Hij verzinnebeeld ook het Trickster archetype dat alles op z'n kop zet. Met handlangers als natuurgeesten Pan en de Satyrs lijkt hij op Coyote van de native amerikanen.
De Godin Cybele is als iedere Godin de creatrix, het oerprincipe van leven, dood en wedergeboorte, ... Ze is in wezen gelijkgesteld met andere oergodinnen als Inanna en Isis. Haar cultus kent veel uitingsvormen waarbij haar priester(essen) geïnitieerd werden in de leer van extase via allerlei riten.
Het huidige Tarantella ritueel bevat al deze eigenschappen uit de oudheid en tegelijk is het zeer hedendaags aangezien healing en extase iets is van alle tijden. De archetypische krachten werkzaam in het ritueel leven zowel in onzelf, onze cultuur en de natuur. Wanneer je jezelf openstelt voor het mysterie dan vetrek je vanuit het niet willen weten hoe het precies werkt maar eerder vanuit overgave en verwondering. Deze krachten kan je allemaal proberen te verklaren, zoals ik dit tracht te doen in dit artikel. Nog beter is het om te beseffen dat dit iets is wat je dient te ondergaan, ... bevrijding en extase beleef je vanuit iedere cel van je lijf, met heel je wezen, vanuit je ziel.
© David Jelinek, 2010
voor workshop Tarantella TranceDans >>